علی رغم همه مشکلاتی که برای برگزاری کارسوق در مرکز فرزانگان، در مورد حضور دانش آموزان تا شب در مدرسه بوجود آمد، کارسوق در مرکز شهید بهشتی روز یکشنبه ۲۶اسفند برگزار گردید.

برنامه ها در ۶بخش از ساعت ۳ آغاز شد،که ۴بخش آن به هم پیوسته و در کارگاه کامپیوتر مدرسه بود.

۱.  معرفی و مقدمه ی کار با نرم افزار، توسط خانم توکلی کارشناس فیزیک و مدرس نجوم، به مدت ۱ساعت ارائه شد. هدف آشنایی با ابزارهای موجود در نرم افزار نجومی و پرکاربرد StarryNight بود تا شرکت کنندگان بتوانند پروژه ی ساده ای را که در ادامه مطرح می شد انجام دهند.

۲. مقدمه ای بر اخترفیزیک با عنوان «قلمروهای گوناگون در فیزیک» توسط آقای خسروی پور کارشناس ارشد اخترفیزیک در مدت ۴۵دقیقه ارائه گردید.

هدف معرفی مختصری از تاریخچه ی نجوم و بیان مسائل پایه ای فیزیک بود تا شرکت کنندگان که اغلب از دانش آموزان دوره راهنمایی بودند، اطلاعات مورد نیاز برای انجام پروژه را داشته باشند.

 

۳. ارائه ی روش انجام پروژه توسط ویدا طالبیان وکار با نرم افزار به مدت ۱ساعت. هدف جمع آوری داده هایی با استفاده از نرم افزار بود و آموزش این که دانش آموزان می توانند در مدت زمان کوتاهی به تحقیق قوانین فیزیکی حاکم بر سیارات و دیگر اجرام بپردازند و آنها را با نرم افزار به راحتی مشاهده کنند از جمله قوانین کپلر که در این پروژه با آن آشنا شدند.

۴. روش نتیجه گیری از داده های بدست آمده در بخش قبل، که توسط آقای خسروی پور ارائه شد، با عنوان «یگانه سازی، آرمانی منطقی». شرکت کنندگان با مشاهده داده هایی که بدست آوردند و انجام محاسبات ساده ای روی آنها قانون سوم کپلر را نتیجه گیری کردند.

برنامه ها براساس همین زمان بندی انجام شد و در بین بخش های برنامه، شرکت کنندگان استراحت کوتاهی با پخش چند فیلم کوتاه از پرتاب شاتل ها، فیلم های فضایی دیدنی و پذیرایی داشتند.

۵. ارائه ی مقاله با موضوع شناخت خورشید و ساختار آن توسط آقای لحاظی، دانشجوی کارشناس ارشد فیزیک به مدت ۴۵دقیقه.

در پایان چند دقیقه پرسش و پاسخ صورت گرفت و دانش آموزان در حیاط مدرسه با تلسکوپ چند جرم قابل مشاهده را دیدند، اما به دلیل مشکلی که تلسکوپ داشت برنامه ی رصد کوتاه تر برگزار شد و بعد از نیم ساعت در ساعت ۸ برنامه پایان یافت.

                                      

با  شور  و  شوق  آمديم  ما  در  ره  مرنجاب

                                                             همچو  کوير  تشنه ،  در  دل  گلايه ي  آب

در زيــر پا گذشــــتند امـواجـي از رمـــالي¹

                                                             همچو نقـــــوش زيــبا در تار و پود قـــالي

از جـان من گــذر کرد حــسّ رهـايي شــن

                                                             ذرات من روان شـــد در بـــاد، راهـي شــن

از رمل چون گذشتيم هنگامه هاي شــب بود

                                                             در پـشت آن سيــاهي، انديـشه هاي رب بود

در صحنه ي نمايش، بيش از دو سد² سـتاره

                                                            هر يک به جاي خود داشت، سد رمز و استعاره

شـــب در کنار آتش، جــمع بود صنع ياران

                                                            هرکس به حسن خود شد يک گل درآن بهاران

گه از ديـــار شــــــعر و گاه از ديـــار آواز

                                                            در راه هــر تمـــامي، شــــوقي براي آغـــاز

شـب بود و سـاکت و سـرد، تا انتهاي کـوير

                                                            غير از صداي ســکوت  از کـس نيامد نفـــير

جان هاي ما ز سـرما، در سينه حبس بودند

                                                            ياران ز مهر، لبخند بر چهره مي گشـــــودند

ســد آرزوي زيبا، از شــــام تا ســـحر شد

                                                            روياي تازه ي ما  با صــــبح تازه تر شـــــد

از بهر چـــيدن صبح، عزم ســــفر نموديم

                                                            پا در ره درازي، گويي نهــــــاده بـــــوديم

تا نيم پاره از ظهر، بر مقــصدي رســـيديم

                                                            وصفي خــــيال انگيز، بود آنچه را كه ديديم

اندر دل ســـفيدي، خشكي رصــد نموديم

                                                            ما در مــــيان دريا، يا روي ابــر بـــــوديم؟

كوهي به غايتي بس از آســـمان بلــــندتر

                                                           جمله جهان بر او چون، خردي به پيش مـهتر

گر در تمـــوز³ ديدي، اين شــوكت خدايي

                                                           در عــكس ديده ي تو، ســـاكن نبود جــايي

اندر ســــراب، چشمان، حيران مانده بودند

                                                           نام ورا ز اين رو، ســرگـــرد ان⁴ نمـــــودند⁵

با جلوه هاي عشـــقش  مشـــغول  راز  بودم

                                                           تا اين كه از خــــيالـــش فرياد در ربــــودم

فرياد بازگشت است، همچون نهيب دشت است

                                                           ليكن چه چاره باشد، اين لاجرم به گشت است

اكنون   كه   ما  وقع   را   بر   خاتمه   رسيدم

                                                           با    پرسشي    فراوان    در    حزن    آرميدم:

وقتي  در   آخرين   دم ،  پا   بر  رخش  نهادم

                                                           از  فقر  و  عزت   او  ،  حالي   چه  بود  زادم⁶؟

وقتي  كه  در  نگاهش  ،  آكنده   شد   سرشتم

                                                           بدرود    را    چگونه ،   بر   ماسه ها    نوشتم؟

 

توضيحات:

1. جمع مكسر رمل (تپه ي شني روان)
2. "سد" واژه اي پارسي است و نوشتن آن با "ص" غلط مصطلح است.
3. ماه دهم از سال سرياني ميان حزيران و آب و آن ماه دويم تابستان است مطابق با مرداد فارسي و اسد عربي :

                                                عمر برف است و آفتاب تموز
                                               اندکي ماند و خواجه غره هنوز

                                                           سعدي

4.  /sargarde-ān/واژه سرگردان با تلفظي متفاوت براي تناسب با وزن شعر

5. به هنگام گرماي شديد تابستان، اگر قصد حركت به سوي اين درياچه را داشته باشيد به دليل وجود سراب در سطح درياچه اين جزيره را در حال حركت خواهيد ديد و ناخودآگاه احساس خواهيد نمود كه جزيره در جاي ثابتي نيست و سرگردان است. جزيره ي سرگردان نامي است با مسمّي براي اين كوه.

6. طعامي که در سفر با خود گيرند. توشه:

                                              زاد ره هيچ نداريم چه تدبير کنيم
                                              سفري دور و دراز است ولي بيخبريم

                                                            خاقاني

 

مجيد حسامي – 17/12/86

 

 

"کویر! کویر نه تنها نیستان من و ما است که نیستان ملت ماست و روح و اندیشه و مذهب و عرفان و ادب و بینش و زندگی و سرشت و سرگذشت و سرنوشت ما همه است. کویر! ‹‹این تاریخی که در صورت جغرافیا نمایان شده است!›› "

در روزهای پایانی سال، دانشجویان نیشابوری دانشگاههای تهران در یک اردوی ۲روزه شرکت کردند. حدود ساعت ٣٠: ۷ صبح روز پنجشنبه ١٦ اسفندماه حرکت به سمت کویر مرنجاب در شمال شهرستان آران و بیدگل استان اصفهان، یکی از زیباترین نقاط کویری ایران از حیث داشتن تپه های بلند شنی و جنگل های طاق، دریاچه ی نمک و جزیره ی سرگردان آغاز شد.

 

پس از زیارت امام­زاده هلال بن علی در آران و بیدگل و توقف کوتاه در کنار دریاچه و صرف ناهار، مسیر به سمت کاروانسرای مرنجاب ادامه یافت. اولین راهپیمایی در کویر، حدود ساعت ٥ بعد از ظهر و پس از رسیدن به کاروانسرا به سمت تپه های شنی که به رمل معروفند، شروع شد.

حرکت روی شن های روان... و باد که جای پا را گویی می شست از دل شن ها و ثابت می کرد که "آری کویر! آنجا که همواره طوفان خیز است و همواره آرام همیشه در دگرگون شدن است و هیچ چیز دگرگون نمی شود"

 

 

پس از این تجربه ی لذت­بخش در تپه های شنی، هنگام بازگشت به کاروانسرا شب کویر دلربا و فریبنده گسترده شد تا دلت به راه و هراس نباشد و نگاه بر نگیری از ستارگانی که طلوع می کردند و پهنه ای می ساختند، شکوهمند و عظیم ...

در کاروانسرا و با مهیا شدن آتش، کارگاه کوچکی فعال شد برای شناخت صورتهای فلکی و رصد ستارگان و گردش در "تنها گردشگاه آزاد و آباد کویر!"

صبح روز بعد گروه برای بازدید از جزیره ی سرگردان و دریاچه ی نمک واقع در قسمت جنوبی جزیره آماده شد.

٣ ساعت پیاده روی بر روی زمینی پوشیده از رسوبات نمک!

 

 

تنها امیدت و تنها همدمت خیال بود  همان "پرنده ی نامریی آزاد و رها که صدای سایش بالهایش تنها سخنی است که سکوت ابدی کویر را نشان می­دهد و آنرا ساکت تر می نماید ." خیال رسیدن!!!

 

 

 

ساعت ۹ جمعه شب گروه به تهران بازگشت. گرچه سفر کوتاه اما لحظاتی بود که آنرا دو سال می شد زندگی کرد و "کویر، این عظمت بی کرانه ی مرموز" با تمام جذابیت هایش به ما آموخت.

 

دومین کار سوق علمی کانون دانش آموختگان سمپاد نیشابور در روزهای پنج شنبه 23ام اسفند در مرکز فرزانگان و شنبه 25ام اسفند در مرکز شهید بهشتی برای دانش آموزان دبیرستانی برگزار خواهد گردید.
این کارسوق در دو زیر گروه اصلی علوم تجربی و ریاضی فیزیک برگزار خواهد گرید. موضوعاتی از قبیل میکر و نانو تکنولوژی، برنامه ریزی ریاضی، اصول مهندسی، کار با میکروسکوپ، رنگ آمیزی باکتری ها، گروه های خونی و... در این کارسوق ارائه خواهد شد.
امیدواریم که این کارسوق بتواند گامی در جهت گسترش سطح نگرش دانش آموزان بردارد.